Шығыс Қазақстан облысының Катонқарағай ауданында «Алтай – түркі әлемінің алтын бесігі» халықаралық фестивалінің гала-концерті өтті. Финалдық кеш түркі халықтарының өкілдерін, танымал музыканттарды, мәдениет қайраткерлерін және мыңдаған көрерменді Ұлы Алтайдың қасиетті жерінде біріктірген екі күндік мерекенің шарықтау шегі болды.
Салтанатты бағдарлама Алтайды түркі өркениетінің бесігі ретінде ұлықтауға арналған ауқымды прологпен басталды. Жүргізушілер бұл өлкені көптеген халықтардың ортақ тарихы, тілі, мәдениеті мен рухани дәстүрлері бастау алған мекен ретінде атап өтті. Сахнадан құттықтау сөздердің бірден қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде естілуі фестивальдің халықаралық мәртебесін айшықтай түсті.
Қатысушылар мен қонақтарға Шығыс Қазақстан облысының әкімі Нұрымбет Сақтағанов құттықтау сөз сөйледі.
— Шығыс Қазақстан тұрғындарының атынан сіздерді түркі әлемінің рухани және тарихи орталықтарының бірі саналып келген Ұлы Алтай жерінде қарсы алуға өте қуаныштымын. Мұнда ортақ мәдени мұрамен, құндылықтармен және көпғасырлық дәстүрлермен байланысқан халықтардың ортақ тарихының парақтары бастау алады. Мыңжылдықтар бойы Алтай өркениеттер тоғысқан, ұлы жолдардың түйіскен жері және рухани күштің қайнар көзі болды. Бүгін де Ұлы Алтай өзінің жоғары тарихи миссиясын қайта атқарып, достар мен пікірлестердің басын қосып отыр. Біз бауырлас халықтардан келген қонақтарды шын жүректен қарсы аламыз, — деді аймақ басшысы.
Өзінің баяндамасында ШҚО әкімі сонымен қатар Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың түркі мемлекеттерінің ортақ тарихи-мәдени мұрасын сақтау болашақ ұрпақ алдындағы ортақ жауапкершілік екені туралы сөзін еске салды.
Нұрымбет Сақтағановтың айтуынша, жаңа Халықтық Конституция қоғамды біріктіретін құндылықтарды бекітеді, олардың қатарында патриотизм, тарихи сабақтастық, мәдени мұраға құрметпен қарау және болашақ ұрпақ алдындағы жауапкершілік бар. Ол фестивальдің өткізіліп келе жатқан жылдары ішінде түрлі елдердің адамдарын өнер, музыка және рухани мұра төңірегіне біріктіретін ауқымды халықаралық оқиғаға айналғанын атап өтті.
Ресми бөлімнен кейін сахна толығымен музыканың билігіне өтті. Концертті «Қара жорға» әнін орындаған қазақстандық «Сармат» ұжымы ашты. Бұл өнер көрсету кешке бірден мерекелік ырғақ беріп, көрермендердің есіне Ұлы даланың ежелгі дәстүрлерін түсірді.
Бұдан кейін сахнаға Башқұртстан Республикасынан келген «Хазина» этножобасы шықты. Музыканттар халық аспаптарын заманауи дыбыспен ұштастыра отырып, башқұрт фольклорының заманауи нұсқасын ұсынды және фестиваль қонақтарын өз халқының музыкалық мәдениетімен таныстырды.
Моңғолияның атынан Agula тобының вокалисі және OT тобының продюсері, орындаушы Субедей Самдын шықты. Оның өнері дәстүрлі моңғол музыкасына арналды. Сахнада көшпелі халықтардың мәдениеті мен Ұлы даланың көпғасырлық дәстүрлерін сипаттайтын шығармалар шырқалды.
Тыва Республикасының еңбек сіңірген әртісі Айзана ерекше атмосфера сыйлады. Ол атақты тывалық тамақпен ән айту өнерін көрсетті, соның арқасында көшпелі жұрт адам дауысы табиғат дыбыстарымен тікелей астасып кететін бірегей өнерді тамашалай алды.
Әзірбайжанның атынан фестивальге халықаралық конкурстардың лауреаты және Eurovision Song Contest байқауының екі дүркін қатысушысы, әнші Эфенди қатысты. Оның жарқын өнері кештің халықаралық бағдарламасындағы ең көп күтілген нөмірлердің біріне айналды.
Қарақалпақстаннан танымал орындаушы Әлішер Байниязов келді. Жүргізушілер атап өткендей, небәрі жарты жыл ішінде 300 миллионнан астам қаралым жинап, жылдың басты музыкалық хиттерінің біріне айналған «Маған ұнаған» әнін дәл осы әнші орындады.
Алтай сахнасында алғаш рет танымал венгриялық NOX тобы өнер көрсетті. 2005 жылы Eurovision Song Contest байқауында Венгрияның атынан шыққан бұл ұжым дәстүрлі венгр халық музыкасын заманауи өңдеумен біріктірген композицияларды орындады.
Концерттік бағдарламаны Өзбекстанның еңбек сіңірген әртісі Севарахон Тұланова жалғастырды. Оның өнері көрермендерді өзбек халқының бай музыкалық мәдениетімен таныстырып, кештің ең колоритті әрі әсерлі нөмірлерінің бірі болды.
Қырғызстанды танымал орындаушы JAX таныстырды, оны жүргізушілер өз елінің мәдени мұрасын жастар арасында белсенді насихаттап жүрген әртіс деп атады. Оның қуатты өнерін көрермендер ерекше ықыласпен қарсы алды.
Бағдарламада қазақстандық «Алатау серілері» тобының «Түркілер ұраны» әнімен шыққан өнері ерекше орын алды. Бұл композиция бауырлас халықтар бірлігінің музыкалық символына айналып, фестивальдің басты идеясы — түркі әлемінің ортақ тарихи тамыры, тілі, мәдениеті мен рухани туыстығын айшықтады.
Сонан соң сахнаға Түркиядан келген арнайы қонақ Мұрат Япрак шықты. Орындаушы ұлттық нақыштар заманауи дыбыспен үйлесім тапқан қазіргі түрік музыкасын ұсынып, Қазақстан мен Түркия арасындағы берік мәдени байланыстарды тағы бір мәрте еске салды.
Халықаралық өнер көрсетулер сериясынан кейін ұйымдастырушылар көрермендер үшін интерактивті бағдарлама дайындады, содан кейін фестивальдің елу мыңға жуық қонағы асыға күткен сәт туды — шетелдік әртістердің жарқын өнерлерінен кейін сахнаға Қазақстанның Халық әртісі Димаш Құдайберген шықты. Жүргізушілер оны әлемдік музыка елшісі және қазақ өнерінің мақтанышы деп атап, бүгінде миллиондаған адамды Қазақстан мәдениетімен таныстырып жүрген дәл осы тұлға екенін атап өтті.
Димаштың шығуын халық ұзақ шапалақпен қарсы алды. Мыңдаған көрермен әртіске қосылып ән шырқады, өнерін телефонға түсіріп, эмоцияларын жасырмады. Оның концерті бүкіл халықаралық фестивальдің шарықтау шегіне айналып, әртүрлі жастағы және ұлттағы қонақтардың басын біріктірді.
Қазақстандық әншінің өнері басты идеясы музыка мен мәдениет арқылы түркі әлемінің бірлігі болған кешті символды түрде аяқтады. Қазақстан, Түркия, Әзірбайжан, Қырғызстан, Өзбекстан, Венгрия, Моңғолия, Башқұртстан, Тыва және Қарақалпақстан орындаушыларын біріктірген ауқымды бағдарламаға жарқын нүкте қойған дәл осы Димаш болды.
Әртіс соңғы композицияларын ду қол шапалақпен орындады. Онымен бірге Шығыс Қазақстанның ең ірі халықаралық мәдени алаңдарының бірі мәртебесін тағы да дәлелдеген «Алтай — түркі әлемінің алтын бесігі» фестивалі де аяқталды. Орта есеппен елу мыңдай көрермен үшін Димаштың өнері Катонқарағайға дейінгі жүздеген шақырым жолды еңсеруге тұрарлық сәт болды — кейде шынымен де бір ғана дауыс үлкен халықаралық аудиторияны біріктіре алады. Бұл кеште Алтайда бұл құбылыс ерекше байқалды.
Гала-концерт «Алтай — түркі әлемінің алтын бесігі» фестивалінің әлдеқашан үйреншікті мәдени шара шеңберінен шығып кеткенін тағы да растады. Бірнеше күн бойы Катонқарағай әртүрлі елдердің музыканттары, ақындары, спортшылары мен қонақтары бас қосқан алаңға айналды. Оларды тек ортақ тарихи тамырлар ғана емес, сонымен қатар өнер тілі мен ортақ рухани мұра біріктірді.